Dijital Ortamda Kullanılan Farklı İletişim ve Yaşam Doyumu

İnternet ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler ve internet kullanım oranının artması, bu ürünleri gündelik iletişimimizi gerçekleştirdiğimiz araçlar haline getirdi. Cep telefonumuzu ya da bilgisayarımızı kullanarak gerçekleştirdiğimiz tüm iletişim çeşitleri bu kategoriye giriyor. Bunun bir sonucu olarak da iletişim teknolojilerinin kullanımının bireyin yaşamdan ne kadar doyum aldığı ve ilişkileri üzerindeki etkisi merak konusu olmaya başladı. Bu zamana kadar yapılan araştırmalar, bu ürünlerin kullanımının bireyin kendini ne kadar iyi hissettiğine yönelik algısını ve yaşam doyumunu etkilediği gösteriyor. Araştırmacı Goodman-Drane ve meslektaşları da benzer bir araştırma gerçekleştirdi ve bu araştırmada iletişimde kullanılan aracın çeşidine de odaklandı.

Araştırmaya altı farklı yaş grubundan üç farklı ülkede bulunan 3421 kişi katıldı. Çevrim içi ortamda katılımcıların yaşam doyumu, ilişki doyumu ve iletişim teknolojilerini kullanma sıklıkları ölçüldü. İlişkilerle ilgili tüm sorular dört farklı ilişki türüne göre ayrı ayrı cevaplandı. Bu ilişki türleri, çekirdek ve geniş aile üyeleri ile yakın ve uzak arkadaşlar olarak belirlendi.

Genel olarak sonuçlar, kullanılan iletişim yöntemin farklı olmasının iyi oluş ile iletişim teknolojileri arasındaki ilişkiyi farklılaştırabildiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, sözlü olmayan ipuçları içeren (ses tonu, görüntü gibi) iletişim yöntemlerini kullanımımız arttıkça yaşam ve ilişki doyumumuz da artıyor.  Telefon kullanımı ve görüntülü konuşmalar bu klasmandaki yöntemler için en iyi örnekler. Hatta, telefonla konuşma aynı zamanda katılımcılar tarafından ilişkilerini olumlu yönde etkiledikleri iletişim yöntemini seçmeleri istendiğinde en fazla oylanan yöntem oldu.

Bu yöntemler dışında, e-posta ile iletişim için daha fazla zaman harcayan katılımcıların yaşam doyumlarının da daha yüksek olduğu görüldü. Ayrıca, sonuçlara göre, anlık mesajlaşma ve kısa mesaj kullanım sıklığı arttıkça yaşamdan ve bazı ilişkilerden alınan doyum da artıyor. Aile üyeleri ile metin mesajını daha sık kullanan katılımcıların, aynı zamanda bu ilişkilerden aldıkları doyumun daha az olduğu gözlemleniyor. İlginç bir diğer sonuca göre sosyal medya siteleri kullanım sıklığı arttıkça yaşamdan alınan doyum azalıyor.  Araştırma, günlük hayatımızın bir parçası haline gelen iletişim teknolojisi araçlarının iyi oluş seviyemiz üzerinde yaratabileceği etkileri incelerken farklı faktörlerin de incelenmesinin önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Kaynak:

Goodman-Deane, J., Mieczakowski, A., Johnson, D., Goldhaber, T., & Clarkson, P. J. (2016). The impact of communication technologies on life and relationship satisfaction. Computers in Human Behavior57, 219 – 229.

271