Uyku Öncesi Cep Telefonu Kullanımı Uyku Kalitesini Nasıl Etkiliyor?

Cep telefonu kullanımı artık birçok kişi için başucu kitaplarının yerini almış durumda. Ancak uykudan önce cep telefonu kullanımın olumsuz etkiler yarattığını da artık biliyoruz. Bu alışkanlığın bu kadar artmış olması da bu konuyu merak konularından biri haline getiriyor. İlgili çalışmaların önemli bir kısmı çocuklar ve ergenlerle beraber yapılıyor. Fakat çevremize baktığımız zaman, en az çocuk ve ergenlerin kullandığı kadar yetişkinlerin uyumaya yardımcı olarak cep telefonlarını kullandıklarını görebiliyoruz. Bu araştırma da, yetişkinler tarafından uyumadan önceki cep telefonu kullanımının uyku kalitesi üzerindeki etkisini inceliyor.

Araştırmaya yaşları 18 ile 94 arasında değişen 884 Belçikalı kişi katılıyor. Katılımcılar  elektronik medya aletlerini (cep telefonu) kullanım alışkanlıkları ve uyku kalitesi ile ilgili ölçekleri dolduruyorlar.

Çalışmanın ilk sonucunda, daha genç olan grubun uyku öncesi daha fazla telefon kullandığı ortaya çıkıyor.

Ancak, yine de, tüm yaş gruplarının neredeyse yarısı uyumadan önce cep telefonu kullanıyor. Araştırmaya göre, özellikle ışıklar kapatıldıktan telefon kullanımı uykuyu olumsuz etkiliyor. Buna bağlı olarak da uyku kalitesini düşürdüğü ortaya koyuluyor. Uykuya dalmada gecikme, uyku yetersizliği, gün boyu süren yorgunluğa bağlı işlev kaybı ve uyku bölünmeleri bu alışkanlığın sonuçları oluyor.

İlk sonuçlar farklı yaş gruplarına göre değişiklik göstermese de, cep telefonu kullanımının uyku üzerindeki etkisi yaşa bağlı olarak farklı formlarda ortaya çıkabiliyor.

Araştırmaya göre, sadece 42 yaş ve altındaki katılımcılarda yorgunluk hissi ortaya çıkıyor. Bunun yanında, 41 yaşın üstünde olup uyumadan önce telefon kullanan katılımcılar diğerlerine kıyasla önemli ölçüde daha geç saatte uyanıyorlar. Ancak, bunun aksine, 61 yaş üstü katılımcıların ise diğerlerine kıyasla önemli ölçüde daha erken uyanıyorlar. Yani, ışıkları kapattıktan sonra cep telefonu ile ilgilenmek daha genç olan grubu daha kalitesiz uyuduğu için uyku yetersizliği sebebiyle daha zor uyanmaya itiyor. Bunun yanı sıra, diğer grubun ise uyku bölünmesi yaşamasına ve gerekende daha erken uyanmasına neden oluyor. Benzer şekilde, 66 yaş üzeri cep telefonu kullanıcıların uyku süreleri diğerlerine kıyasla oldukça kısa oluyor.

Özetle, uyumadan önce cep telefonu kullanımı uyku kalitesi üzerinde her yaş için olumsuz etkiler yaratıyor olsa da, uyku kalitesinin hangi öğesinin bozulacağı detayı kişinin yaşı ile ilgili gibi gözüküyor.

Kaynak:

Exelmans, L., & Van den Bulck, J. (2016). Bedtime mobile phone use and sleep in adults. Social Science & Medicine148, 93 – 101 .

289